عبد الحسين شهيدى صالحى

176

تفسير و تفاسير شيعه ( فارسى )

و عربى ، 6 / 272 . مدار الافهام ، مفسر خواجه صائن الدين على ( م 830 ق ) فرزند محمد تركهء اصفهانى معروف به تركه ، از عرفاء و حكماء متألهين مفسر محقق ( - تركه ، خواجه صائن الدين على ) . تفسير مورد بحث در بيان و شرح و تفسير آيهء ( ثَمانِيَةَ أَزْواجٍ مِنَ الضَّأْنِ اثْنَيْنِ . . . ) مىباشد كه بر مذاق اهل عرفان و صوفيه نگاشته شده است . نسخه‌اى از اين تفسير در كتابخانهء بايزيد ولى الدين موجود است . تفسير ديگرى به نام تفسير شق القمر به خواجه صائن الدين تركه نسبت داده‌اند كه به شيوهء كلامى و عرفانى نوشته شده است و نسخه‌اى از آن در كتابخانهء آستان قدس رضوى ( شمارهء 8185 ) موجود مىباشد . منابع : الذريعة ، 20 / 235 ؛ رياض العلماء ، 4 / 240 ؛ الضياء اللامع فى القرن التاسع ، 89 ؛ فهرست كتابخانه بايزيد ، ولى الدين ، 16 / 1825 ؛ فهرست نسخه‌هاى خطى فارسى ، 1 / 59 ؛ مجالس المؤمنين ، 2 / 41 ؛ معجم الدراسات القرانيه ، 268 . تفسير الم ، اثر شيخ ابو الحسن زين العابدين على ( 776 - 835 ق ) فرزند احمد معروف به مخدومعلى كوكبى هندى از متكلمان و مفسران عارف شيعى . مفسر از خاندان نوائب مىباشد كه طبرى مىگويد اين طائفه از سادات قريش هستند و خوفا از ترس آزار حجاج بن يوسف ثقفى به سواحل هندوستان هجرت نمودند و اين گفتار ، تشيع اين خاندان را مىرساند و همچنين بعضى از آثار وى مخصوصا تفسيرهاى او تشيع وى را منعكس نموده است . مفسر بر مذاق عرفاء و متصوفه به تفسير الم و آيهء اول سورهء بقره ذلِكَ الْكِتابُ لا رَيْبَ فِيهِ پرداخته است نسخه‌هاى متعدد از اين تفسير در دست است . مفسر تفسير ديگرى به نام الرحمن و تيسير المنان ببعض ما يشير الى اعجاز القرآن دارد . شيخ آقا بزرگ تهرانى در الذريعة مىنويسد : تمام تفاصيل وجوه إعراب